Ko‘pchilik do‘stlarimiz yetarli bilimga ega bo‘lsalar-da, test yechishning qulay yo‘llarini bilmaganliklari sababli qiyinchiliklarga duch kelishadi. Test sinovi abituriyentdan bilim bilan bir qatorda mantiqiy fikrlay olishni ham talab qiladigan sinov hisoblanadi.
Aytaylik, siz o’zingiz bilmaydigan bir savolga duch keldingiz yoki qanchalik urinmang, natijaga yetib bora olmayapsiz. Bunday holatlarda nima qilasiz? "Tavakkal belgilayman” deyishga shoshilmang. Chunki ko’pchilik xorij davlatlarida hamda o‘zimizdagi Turin Politexnika universitetida noto‘g‘ri belgilangan bitta savol uchun abituriyentdan ma’lum miqdordagi (0,25; 0,33) ball ayirib tashlanadi. Tushunarli bo‘lishi uchun misol keltiramiz: Siz 36 ta savoldan 30 tasini belgiladingiz, shundan 22 tasi to‘g‘ri, 8 tasi noto‘g‘ri bo‘lsa, 8 ta noto‘g‘ri javob –2 ball sifatida baholanadi. Belgilanmagan 6 ta savol esa sizga zarar ham, foyda ham keltirmaydi. Umumiy to‘g‘ri javoblaringiz soni esa 20 ta qabul qilinadi.
Agar o‘tgan yilgi Turin Politexnika universiteti ballarini ko‘rgan bo‘lsangiz, u yerda noldan kichik ball olgan abituriyentlar ham bor edi. Buning sababi esa yuqorida izohlab o‘tilgan holatdan kelib chiqqan.
Xo‘sh, bunday vaziyatda nima qilamiz?  Siz, har holda, nechadir yilingizni sarflab tayyorgarlik ko‘rdingiz. Demak, sizda shu mavzuga oid qanchadir bilim bor. Siz tavakkalchilikka ilmiy yondashsangiz bo‘ladi. Masalan, mavzuga umuman mos kelmaydigan javoblar bor. Ularni chiqarib tashlang. Shunda to‘g‘ri javobni topish imkoniyatingiz yana ortadi. Endi, qolgan javoblarni, teskari tomondan kelib chiqib isbotlashga harakat qiling. Masalan, tenglama yoki tengsizlikka duch kelsangiz, agar javobi shu bo‘lsa, nima bo‘lar edi, deb tekshirib ko‘ring.
Axir siz test sinovidasiz. Hech kim sizdan buni qanday usulda yechding, deb so‘ramaydi. Eng muhimi: topgan javobingiz to‘g‘rimi yoki yo‘qmi?
Shunda ham natijaga yetib bora olmasangiz, bizning test sinovlarimizda noto‘g‘ri javobga ball ayrilmasligini inobatga olgan holda, tavakkal qiling, balki…
Mazkur fikrlar tayyorgarligi bor abituriyentlarga tegishli, albatta.
Test yechishni qaysi blokdan yoki qaysi savoldan boshlash kerak?
Albatta, 3,1 ball beradigan blokdan-da, deyishga shoshilmang. Chunki bu blokdan siz yaxshi bilimga ega bo‘lmasligingiz mumkin. Ikkinchi blokdan yaxshi ball to‘plash imkoningiz bor ekan, nega bilmagan yo‘lingizga o‘zingizni urasiz?
Shu narsa aniqki, insonga bilmagan narsasi qiyin tuyuladi. Demak, ishni osonidan boshlang. Har bir blokdan o‘zingizga eng oson tuyulganlarini boshdanoq yechib oling. Chunki bir blokdagi hech qaysi test savolining qiymati ikkinchisinikidan ortiq emas.
Har bir blokda siz biladigan savollar bo‘ladi. Shu sababli kitobchangizni oching-da, o‘zingizga eng yoqqan fanning oson savollarini, undan keyin boshqa fanlarning oson savollarini yechib oling. Chunki sizning maqsadingiz – ball to‘plash.
Birinchi blokning bitta qiyin savolini yechishga yo‘qotgan vaqtingizda siz uchinchi blokdagi 10 ta savolni yechib qo‘yishingiz mumkin. Endi, ballarini solishtiring 3,1<11.
Biz bu bilan qiyin savollarni ishlamang, demoqchi emasmiz. Ularni biroz keyinroqqa olib qo‘ying. Oson savollardan anchagina ball to‘plab bo‘lgach, o‘sha qiyinlariga ham navbat keladi. Ulgursangiz, yechasiz, ulgurmasangiz, yuqoridagi gap: ta-vak-kal.
Boshdanoq o’zingizni qiyin savolga ursangiz, birinchidan, ancha vaqtingizni yo’qotasiz. Ikkinchidan, to’g’ri javobni topa olsangiz-ku, xo’p-xo’p, shuncha vaqt sarflab, hech narsaga erisha olmasangiz-chi?! Bu holda vaqt yo’qotishdan tashqari, ham asabiylashasiz, ham charchaysiz. Natijada keyingi oson savollar ham ko‘zingizga o’ta murakkab ko‘rina boshlaydi. Siz o‘yinni bilimingiz sababli emas, balki noto‘g‘ri taktikangiz sababli boy berasiz. Biz sizga o‘yinda har tomonlama g‘alaba qozonishingizni tilab, buguncha xayrlashamiz. Testdagi ruhiy holatlar haqida keyingi sonlarimizda yana suhbatlashamiz.
|
